KINH TẾ

Nuôi trồng thủy sản: Tìm hướng đi bền vững trước biến đổi khí hậu - Kỳ 2: Chủ động ứng phó để phát triển sản lượng, đảm bảo chất lượng

30/07/2019 08:00 SA

Xem cỡ chữ Email Print

PhuthoPortal - Là một trong những tỉnh đứng nhất, nhì ở khu vực miền núi phía Bắc về nuôi thủy sản, Phú Thọ đang nỗ lực triển khai các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, nâng cao sản lượng, đảm bảo chất lượng thủy sản một cách bền vững.


image003_210.jpg
Xử lý khẩn cấp đê tả thao xã Kinh Kệ, huyện Lâm Thao
Nâng cao khả năng thích nghi
Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, thời gian qua, tỉnh Phú Thọ đã triển khai nhiều nhóm giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong đó chú trọng đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng bảo vệ sản xuất. Chỉ tính riêng từ năm 2018, tỉnh đã chỉ đạo ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn rà soát để sửa chữa, bảo dưỡng 1.802m đê và hành lang đê; cải cạo 9 cống dưới đê; sửa chữa 405m kè; 7 hồ, đập bị hư hỏng thuộc các huyện Tam Nông, Thanh Ba, Hạ Hòa, Đoan Hùng, Cẩm Khê; đắp hàn khẩu 50m đê hữu sông Bứa thuộc xã Quang Húc (huyện Tam Nông) bị vỡ… Các công trình, dự án đầu tư đã phát huy hiệu quả khai thác đa mục tiêu như: Thuỷ lợi kết hợp với giao thông, cấp nước phục vụ nuôi trồng thuỷ sản, phòng chống xô lũ, giảm nhẹ thiên tai.
Ông Nguyễn Hùng Sơn - Giám đốc Công ty TNHH Nhà nước một thành viên khai thác công trình thủy lợi Phú Thọ cho biết: Công ty quản lý và khai thác 178 trạm bơm điện với 374 tổ máy bơm các loại, 676 hồ đập với tổng dung tích trên 68 triệu m3 chuyên cung ứng nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dân sinh kinh tế trên địa bàn tỉnh. Công ty đẩy mạnh việc chủ động nạo vét kênh mương, bể hút, kênh dẫn, tu sửa, bảo dưỡng máy móc, thiết bị, lắp đặt máy bơm dã chiến và máy bơm dầu, chủ động ứng phó với các điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, sẵn sàng phục vụ sản xuất.
Ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức nhiều lớp tập huấn, khuyến khích người dân phát triển những giống cá có khả năng chống chịu với biến đổi môi trường, có giá trị cao, thích nghi với nhiệt độ tăng. Hướng dẫn các hộ làm nghề thực hiện giải pháp tăng độ sâu của ao hồ để tạo nhiệt độ thích hợp và giảm tổn hại do quá trình tăng nhiệt độ và bốc hơi nhanh của mặt nước.
Ông Nguyễn Trọng Luyện - Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thanh Thủy chia sẻ: “Rút kinh nghiệm từ những năm trước, để hạn chế rủi ro do thiên tai, người dân nuôi thủy sản của huyện được hướng dẫn thay đổi cơ cấu giống, chuyển sang các giống có tỷ lệ sống cao, thích nghi được môi trường khi có xả lũ như cá trắm, cá rô phi, cá chép... giảm các đối tượng da trơn. Người dân cũng chủ động đầu tư các loại máy phụ trợ để hỗ trợ khí oxy khi cần thiết; điều chỉnh thời vụ xuống giống để thu hoạch trước mùa mưa bão”.
Bên cạnh đó, các địa phương trong tỉnh đẩy mạnh áp dụng các quy trình sản xuất an toàn. Đến nay, có 434/1.282 lồng nuôi cá trên địa bàn tỉnh được chứng nhận điều kiện sản xuất đảm bảo an toàn thực phẩm, đạt tiêu chuẩn VietGAP. Công tác quan trắc, cảnh báo môi trường và phòng chống dịch bệnh thủy sản được quan tâm, chú trọng góp phần đảm bảo an toàn sản xuất; hoạt động thanh tra, kiểm tra chuyên ngành về giống, thức ăn, hóa chất và chế phẩm sinh học trong quá trình nuôi được tăng cường đã nâng cao ý thức chấp hành pháp luật thủy sản của người dân.
Nhân rộng mô hình hiệu quả
Cùng với việc thay đổi kĩ thuật, con giống, Phú Thọ đã tìm nhiều hướng đi mới để đảm bảo sự phát triển thủy sản. Năm 2017, từ nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất, Chi cục Thủy sản đã hướng dẫn người dân xây dựng và đưa vào nuôi thử nghiệm mô hình “sông trong ao” ở huyện Tam Nông, Thanh Thủy. Mô hình giúp kiểm soát tốt dịch bệnh, thân thiện với môi trường và cho năng suất tăng gấp 5 lần so với nuôi theo cách truyền thống, mở ra hướng đi mới trong nuôi trồng thủy sản.
Anh Đặng Văn Dũng ở khu 6, xã Thượng Nông (huyện Tam Nông) là một trong những người đầu tiên trong tỉnh áp dụng mô hình nuôi cá “sông trong ao” trên địa bàn tỉnh. Gia đình anh Dũng có 41ha mặt nước nuôi chuyên canh các loại cá trắm, chép, rô phi. Mỗi năm, anh đầu tư cả trăm triệu đồng để nuôi thủy sản nhưng hiệu quả không cao. Tỉ lệ cá chết thường khoảng 20% vì thiếu ôxy do nguồn nước thường xuyên bị ô nhiễm.
Năm 2016, anh Đặng Văn Dũng được nghe chuyên gia người Mỹ nói về công nghệ nuôi cá “sông trong ao”. Nhận thấy mô hình này có nhiều ưu điểm nên anh đầu tư gần 150 triệu đồng để xây thí điểm 1 bể (hay còn gọi là 1 lồ hoặc 1 máng) rộng 125m2. Mỗi bể, anh thả gần 20.000 con cá giống, mật độ cao gấp đôi so với nuôi cá truyền thống. Cuối năm 2017, anh bán lứa cá đầu tiên và thu được kết quả bất ngờ. Chỉ 1 bể mà gia đình anh đã thu gần 25 tấn cá trắm, cá chép, năng suất gấp 3 lần so với trước, thu lãi hơn 100 triệu đồng.
Anh Dũng cho biết: “Cách nuôi này hiệu quả gấp nhiều lần so với cách nuôi truyền thống. Nguồn nước luôn được lưu thông, cá ít dịch bệnh nên tỉ lệ chết chỉ còn 5%. Cá luôn vận động nên thịt cá dai ngon hơn, sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đấy”.
image004_101.jpg 
Mô hình nuôi cá “sông trong ao” của gia đình anh Đặng Văn Dũng ở khu 6, xã Thượng Nông, huyện Tam Nông
Ông Thiều Minh Thế ở xã Xuân Lộc (huyện Thanh Thủy) cũng thực hiện mô hình nuôi cá “sông trong ao” từ năm 2017. Chỉ với 2 bể nuôi thử nghiệm, ông đã thu hơn 40 tấn cá, lãi trên 200 triệu đồng. Ông Thế cho biết: “Do xã Xuân Lộc nằm dọc bờ sông Đà nên nhân dân quanh vùng chủ yếu phát triển kinh tế theo hướng nuôi cá lồng trên sông. Những năm gần đây tình hình thiên tai diễn biến bất thường, nhất là năm 2017, việc xả đáy của hồ thủy điện Hòa Bình đã khiến cho cá chết hàng loạt, các hộ nuôi cá lồng dọc sông Đà bị thiệt hại nặng nề. Do vậy, khi thí điểm nuôi 2 bể cá “sông trong ao” và thành công ngoài mong đợi, tôi rất phấn khởi. Hiện nay nhiều bà con trong xã đang tìm hiểu mô hình này để thực hiện”.
Phát huy hiệu quả của loại hình nuôi thủy sản này, hiện toàn tỉnh đã nhân rộng lên 8 mô hình nuôi cá “sông trong ao”. Cùng với đó, việc triển khai các dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ nuôi trồng thủy sản đã hình thành nên các khu nuôi thủy sản tập trung theo hướng thâm canh. Đến nay, toàn tỉnh có 48 khu nuôi tập trung, 141 trang trại và 3 hợp tác xã với quy mô 1.100ha, chiếm 64,7% diện tích nuôi thâm canh toàn tỉnh.
Theo ông Nguyễn Thanh Tùng - Chi cục Trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh: “Để ngành Thủy sản của tỉnh phát triển bền vững, thời gian tới, Chi cục Thủy sản sẽ tiếp tục tham mưu với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trình UBND tỉnh ban hành các chính sách hỗ trợ người nuôi. Trong đó chú trọng quy hoạch chi tiết đối với từng địa phương và phổ cập kỹ thuật chăn nuôi thủy sản cho người dân. Kiểm tra, tổng hợp kết quả thực hiện cơ chế hỗ trợ phát triển thủy sản giai đoạn 2016 - 2020 để tạo điều kiện cho người dân có nhu cầu vay vốn với lãi suất thấp đầu tư mở rộng sản xuất. Chỉ đạo các huyện, thành, thị phát triển sản xuất theo quy hoạch thành khu, vùng sản xuất hàng hóa tập trung; kiểm soát, hướng dẫn người dân nuôi cá lồng trên sông Đà, sông Lô chuyển đổi có hiệu quả cơ cấu giống và thời vụ nuôi đảm bảo thích ứng với hoạt động xả lũ các hồ thủy điện phía thượng nguồn. Bên cạnh đó, tổ chức lại sản xuất theo hướng thu hút doanh nghiệp; áp dụng tiến bộ kỹ thuật, đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại xây dựng thị trường tiêu thụ ổn định”.
Với nhiều giải pháp có tính lâu dài, hy vọng thủy sản Phú Thọ sẽ phát triển bền vững, phấn đấu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng nông lâm thủy sản của tỉnh bình quân giai đoạn 2021 - 2030 đạt 3,5%/năm, riêng thủy sản tăng 8,1% theo nội dung đã đề ra tại Quy hoạch phát triển nông, lâm, thủy sản đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030.
Khánh Trang - Nguyễn Liên
ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT( 1)