VĂN HÓA - XÃ HỘI

Lễ chùa đầu năm - Nét đẹp trong đời sống tâm linh người Việt

05/02/2019 10:12 SA

Xem cỡ chữ Email Print

PhuthoPortal - Phong tục lễ chùa đầu xuân tuân theo quy luật của tự nhiên “Xuân sinh, Hạ trưởng, Thu liễm, Đông tàng” (mùa xuân sinh sản, mùa hạ tăng trưởng, mùa thu thâu rút lại, mùa đông ẩn tàng, chất chứa...). Trong sự chuyển vận tự nhiên của vạn vật, đất trời, thì việc lễ chùa vào mùa xuân vừa là khởi đầu của một năm, vừa là khởi đầu của sự sống. Trải qua thời gian, ý niệm đó trở thành yếu tố tâm linh gắn liền với văn hóa tín ngưỡng của người Việt, như hơi thở của cuộc sống, là thói quen, nét đẹp của nền văn hóa Việt.


image001_38.jpg
Các Phật tử đi lễ chùa Đại Bi, phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì vào dịp đầu xuân năm mới
Theo chân dòng người hành hương về cửa Phật đầu xuân năm mới tại một số ngôi chùa trên địa bàn thành phố Việt Trì, mới thấy được phong tục lễ chùa ngày Tết quả thật đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống tâm linh của người Việt. Hầu như bất cứ ngôi chùa nào cũng rực sáng ánh đèn, hương hoa thơm ngát, khói hương nghi ngút. Tất cả như hòa quyện với nhau tạo nên một chốn linh thiêng huyền ảo. Người già, người trẻ đều chắp tay niệm Phật, thành tâm hướng về nguồn cội, tâm linh và tin tưởng vào một năm mới tốt đẹp hơn.
Bà Dương Thị Quý - người có nhiều năm chấp tác tại chùa Đại Bi (phường Bạch Hạc) cho biết: “Sau khi hoàn tất nghi lễ cúng gia tiên tại gia đình, cúng thần linh, nhiều người đi lễ chùa với lễ vật mang theo lá trầu, quả cau, mâm xôi, cái oản và chút hoa thơm, quả ngọt. Nhiều người cũng quan niệm đi lễ chùa ngay sau thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới sẽ giúp gia đình có được sự an lạc, cả năm may mắn. Lễ xong, nhà chùa đều phát “lộc” cho các Phật tử, là một nhánh cây, bông hoa hay chiếc vòng tay nhỏ... tượng trưng cho sự tươi tốt, dồi dào khỏe mạnh”.
image003_32.jpg
Cụ Vuông thắp hương nơi Tam Bảo chùa Tràng Đông, cầu mong sức khỏe, bình an cho gia đình trong năm mới
Thành kính chắp tay nơi Tam Bảo chùa Tràng Đông (phường Thanh Miếu), cụ Nguyễn Thị Vuông (89 tuổi) ở khu 9, phường Thanh Miếu cầu mong cho gia đình, con cháu luôn mạnh khỏe, vạn sự như ý. Cụ Vuông tâm sự: “Cứ mồng 1 Tết, tôi chọn bộ quần áo đẹp nhất để đi lễ chùa. Tuổi già sức yếu nhưng cái tâm luôn hướng về đức Phật. Tôi không mong gì hơn là có thêm sức khỏe để vui vầy bên con cháu”.
Ông Lê Đức Tính (khu 14, phường Thanh Miếu) thì cho rằng, trong những ngày Tết Nguyên đán, nhất là mồng 1 Tết phải ưu tiên việc đi lễ chùa trước sau đó mới đi chúc Tết anh em, họ hàng 2 bên nội ngoại. Việc làm này giúp bản thân và gia đình tìm được sự thanh tịnh, thư thái để hướng tới những điều tốt đẹp trong năm mới.
image005_18.jpg
Ông Tính thành tâm kính lễ
Còn đối với các bạn trẻ, đi lễ đầu xuân không chỉ để cầu nguyện những điều tốt đẹp cho bản thân và gia đình mà còn là dịp để du xuân, thưởng lãm cảnh đẹp và hiểu hơn về truyền thống văn hóa của dân tộc. Bạn Đào Văn Tâm (24 tuổi) ở tổ 1, phường Minh Nông cho biết: “Mỗi dịp Tết đến, tôi và các anh chị em trong gia đình thường đi lễ chùa, trước là để vãn cảnh, sau là cầu cho bản thân, gia đình luôn hạnh phúc, thuận hòa, mọi sự được hanh thông. Hòa mình vào không gian linh thiêng chốn cửa chùa, tôi hiểu hơn những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc, từ đó thấy được trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ nét đẹp ấy”. 
Có thể khẳng định, với người Việt, đi lễ đền, chùa đầu năm là nét văn hóa truyền thống được hình thành từ lâu, tạo nên bức tranh đa sắc trong nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Qua đó không chỉ thể hiện khát vọng về một cuộc sống hạnh phúc, no đủ mà còn là dịp để vun đắp cho tinh thần người Việt thêm yêu và trân trọng những giá trị cội nguồn. Về nơi cửa Phật, giữa không gian thanh tịnh, hương trầm lan tỏa hòa cùng sắc màu của đèn hoa, mới thấy lòng mình lắng lại, thanh thản và nhẹ nhàng hơn.
Tuy nhiên hiện nay, vẫn có người quan niệm đi lễ chùa để cầu xin tiền tài, thăng quan tiến chức, đặt tiền lẻ lên các ban thờ Phật hoặc dâng lễ mặn, đốt vàng mã ngay tại chùa. Theo Thượng tọa Thích Minh Thuận - Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Thường trực Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo thành phố Việt Trì, điều này không đúng với giáo lý nhà Phật. Phật giáo không dạy con người tham lam. Bởi vậy, khi đi lễ chùa, nhất là vào đầu năm mới, mọi người chỉ cần thắp một nén tâm hương, chắp tay hướng về phía Phật với tâm lành, ý thiện. Đừng vì lòng tham, sự vụ lợi mà vật chất hóa đời sống tâm linh. Phật không ban cho chúng ta tất cả những gì chúng ta muốn nhưng dạy ta quy luật của cuộc đời.
Thanh Hòa
ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT( 0)